Ahilova tetiva
Tendinopatija Ahilove tetive
Blaga do umerena — hronično stanje sa rizikom od rupture ako se ne leči na vreme.
Šta je to
Ahilova tetiva povezuje mišiće lista sa petnom kosti i prenosi silu pri svakom koraku, trčanju i skoku. Tendinopatija je degenerativna promena u strukturi tetive nastala kumulativnim preopterećenjem — česta kod fudbalera i košarkaša usled ponovljenih sprinteva, skokova i naglih zaustavljanja — koja se javlja na dva tipična mesta: u sredini tetive ili na samom pripoju za petnu kost.
Simptomi
- Bol i ukočenost u tetivi ujutru, koji se posle nekoliko koraka delimično smanjuje
- Bol koji se pojačava pri trčanju, usponu na prste i posebno pri sprintu i skokovima
- Vidljivo ili opipljivo zadebljanje tetive, nekoliko centimetara iznad petne kosti
- Osetljivost na pritisak duž tetive ili na mestu pripoja za petu
- Postepeno smanjenje tolerancije na trening tokom nedelja
Uzrok i mehanizam
Nastaje kumulativnim preopterećenjem tetive usled naglog povećanja kilometraže trčanja, promene podloge ili obuće, slabosti mišića lista ili smanjene pokretljivosti skočnog zgloba. Rizik raste sa godinama, jer se kapacitet tetive za obnavljanje kolagena smanjuje sa starenjem.
Dijagnostika
Klinički pregled utvrđuje lokaciju bola i zadebljanja duž tetive. Ultrazvuk prikazuje strukturne promene vlakana i eventualne kalcifikacije na pripoju, dok MR daje precizniju sliku kod dugotrajnih simptoma ili pre razmatranja intervencije.
Lečenje kod nas
Osnova lečenja je progresivan program jačanja lista, počevši od izometrijskog opterećenja radi kontrole bola, potom ekscentričnog i naposletku eksplozivnog jačanja, uz privremenu korekciju obima trčanja. Kod perzistentnih slučajeva lečenje se dopunjuje procenom trkačke tehnike i obuće radi otklanjanja uzroka preopterećenja.
Povratak na teren
Kontrola bola
Izometrijsko opterećenje tetive, privremeno smanjenje trčanja i skokova.
Progresivno jačanje
Ekscentrični program jačanja lista, postepen povratak hodu i lakom trčanju.
Eksplozivni trening
Uvod u sprint i skokove, rad na tehnici trčanja pod nadzorom.
Povratak sportu
Puni trening intenzitet i procena tolerancije tetive na takmičarsko opterećenje.
Prevencija
- Postepena progresija kilometraže i intenziteta trčanja (ne više od ~10% nedeljno)
- Redovno jačanje mišića lista i rad na pokretljivosti skočnog zgloba
- Pravovremena zamena obuće za trčanje i prilagođavanje podlozi treninga
Sledeći korak
Zakažite pregled povrede
Prva konsultacija uključuje klinički pregled i predlog dijagnostike — bez čekanja u redu.